تبلیغات
دفتر نمایندگی انجمن كوه نوردان ایران در سمنان و مهدی شهر

خلاصه‌ی فعالیت‌های کارگروه دیده‌بان کوهستان انجمن کوه نوردان ایران

خلاصه‌ی فعالیت‌های کارگروه دیده‌بان کوهستان انجمن کوه نوردان ایران

تلاش در جهت افزایش آگاهی و دانش زیست‌محیطی همگانی، به‌ویژه در میان کوه‌نوردان، کوه‌پیمایان، و طبیعت‌گردان، محور اصلی فعالیت‌های گروه دیده‌بان کوهستان (دکا) است. فعالیت‌های دکا شامل موردهای زیر بوده است:

* حضور موثر در جامعه‌ی کوه نوردی (گروه‌ها و باشگاه‌ها و هیات‌های کوه‌نوردی، فدراسیون کوه‌نوردی، انجمن کوه‌نوردان) و تبلیغ و شناساندن عملی شیوه‌های کوه‌پیمایی هماهنگ با طبیعت.

* اجرا و مدیریت صدها برنامه‌ی آموزش چهره به چهره، پاک‌سازی کوهستان، همایش‌های مناسبتی، و سخن‌رانی، به نحوی که امروزه (تا حد زیادی در نتیجه‌ی فعالیت‌های دکا) موضوع حفظ محیط کوهستان و بازگرداندن پسماندها به شهر، در میان کوه‌نوردان جدی (اعضای باشگاه‌ها و گروه‌های کوه‌نوردی) جا افتاده است.

* همکاری پیوسته با نشریه‌های کوه‌نوردی و طبیعت‌گردی، همچنین مطبوعات عمومی و خبرگزاری‌ها، و حضور گاه به گاه در صدا و سیما؛ تهیه و انتشار صدها مقاله و گزارش و خبر در زمینه‌ی حضور "مسوولیت‌پذیر" در طبیعت.

* ارتباط تشکیلاتی پیوسته با دیگر سازمان‌های مردم‌نهاد زیست‌محیطی، و نیز سازمان‌های دولتی و عمومی مانند سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان میراث فرهنگی، اداره‌های منابع طبیعی، شهرداری‌ها و شوراهای شهر؛ همکاری داوطلبانه در اجرای برنامه های محیط زیستی این سازمان‌ها، ارایه‌ی پیشنهاد و انتقاد - به ویژه در مورد طرح‌های عمرانی که در محیط‌های کوهستانی اجرا می‌شود، دادن پیشنهاد و پی‌گیری ثبت چند منطقه‌ی کوهستانی در فهرست آثار ملی.

* دیده‌بانی و پایش محیط‌های کوهستانی و گزارش کردن عملیاتی که موجب تخریب و آلودگی کوهستان می‌شود.

* انجام کارهای پژوهشی در مورد محیط‌های کوهستانی.

* مستند سازی موضوع‌های مرتبط با کوهستان، از طریق تهیه‌ی عکس و فیلم  و مقاله.

گروه دیده‌بان کوهستان انجمن کوه‌نوردان ایران (دکا)

معرفی

گروه دیده‌بان کوهستان (دکا)، یکی از کارگروه‌های انجمن کوه‌نوردان ایران است که هدف اصلی آن، معرفی کوه‌نوردی و طبیعت‌پیمایی "مسوولیت‌پذیر"، پایش محیط‌های کوهستانی برای جلوگیری از آلودگی و تخریب، و مشارکت در حفظ و احیای این زیست‌بوم‌های ارزشمند است.

انجمن کوه‌نوردان ایران سازمانی است مردم‌نهاد (غیردولتی) که بر پایه‌ی کار داوطلبانه و غیرانتفاعی شکل گرفته و فعالیت آن با گردهمایی چند کوه‌نورد از سال 1378 آغاز شد. اکنون  چند هزار کوه‌نورد و طبیعت‌دوست در این انجمن عضویت دارند و گروه‌ها و باشگاه‌های کوه‌نوردی بسیاری نیز با آن همکاری می کنند. انجمن کوه‌نوردان ایران به عنوان یک شخصیت حقوقی، با پروانه‌ی وزارت کشور به ثبت رسیده و دفترهای نمایندگی‏های چندی در شهرهای گوناگون دارد. هیأت مدیره‌ی انجمن، با رای مستقیم اعضا در مجمع عمومی انتخاب می‏شود.

ماده‌ی دوم اساسنامه (پیوست 1)‌، هدف‌های انجمن کوه‌نوردان ایران را چنین بیان کرده است:

1-گسترش همکاری ورزشی و تحکیم دوستی میان کوه‌نوردان

2 – پژوهش در زمینه‌ی کوه‌نوردی و کوه‌ها با ایجاد مرکز اطلاع‌رسانی، انتشار نشریه، تشکیل کتابخانه و گنجینه‌ی آثار و وسایل، کمک به تشکیل و توسعه‌ی مراکز آموزش کوه‌نوردی

3 – تلاش برای حفظ محیط‌های کوهستانی، گونه‌های گیاهی و جانوری و فرهنگ بومی این مناطق و کمک به بهسازی مناطق تخریب شده

4- ......

اشاره‌ای به شکل‌گیری دکا

از اوایل تابستان 1381 در کمیته‌ی فنی انجمن کوه‌نوردان ایران «واحد حفاظت کوهستان» شکل گرفت.  پس از مجمع عمومی 19/10/81 «کمیته‌ی حفاظت کوهستان» را تشکیل دادیم و به صورت فعال‌تری شروع به کار در جهت تحقق بند 3 ماده‌ی 2 اساسنامه‌ی انجمن کردیم. از میانه‌های سال 83 پس از گفتگو با چند نفر از دوستان در تهران و شهرهای دیگر، نام «گروه دیده‌بان کوهستان» را بر این کمیته‌ گذاردیم. در چند سال اخیر، با پیوستن جوانان علاقمند، گروه دیده بان کوهستان فعالیت مسنجم و گسترده‌تری را بر پایه‌ی کار گروهی سازمان‌دهی کرده و به‌ویژه، شمار بیشتری کارگاه‌ آموزشی و سفرهای علمی ترتیب داده است.

هدف‌های گروه دیده‌بان کوهستان

جلب توجه همگان به اهمیت محیط‌های کوهستانی در چرخه‌ی زندگی
دیده‌بانی کوهستان‌های کشور و تلاش برای حراست محیط زیست آن‌ها
گردآوری گزارش‌های تخریب محیط های کوهستانی و انتشار آن‌ها در رسانه‌ها یا فرستادن آن‌ها برای برای مقام‌های مسوول
یادآوری وظیفه‌هایی که مردم عادی و مسوولان دولتی در حفظ کوهستان‌ها دارند
ترویج شیوه های کوه‌نوردی و گردش‌گری سازگار با محیط زیست
معرفی ارزش‌های طبیعی و فرهنگی کوهستان‌های کشور
انجام پژوهش در زمینه‌های مرتبط با محیط‌های کوهستانی
مشارکت در طرح های حفاظت و احیای منطقه‌های کوهستانی  و معرفی منطقه‌های خاص به سازمان‌های مسوول، برای حفاظت آن‌ها
برقراری ارتباط با گروه‌ها و باشگاه‌های کوه‌نوردی، و با سمن‌ها و سازمان‌های عمومی و دولتی، برای رسیدن به هدف‌های بالا و دیگر آرمان‌های عمومی زیست‌محیطی.

شرح فعالیت‌ها

برنامه های اجرایی

گروه دیده بان کوهستان انجمن کوه نوردان ایران (دکا)، با کمک دوستان کوه نورد در سراسر کشور به پایش محیط‌های کوهستانی پرداخته و هر جا که طرح و عملیاتی مغایر با اصول بهره‌برداری پایدار دیده، در حد توان خود واکنش نشان داده است. این واکنش ها، شامل گفتگو و نامه‌نگاری با مسوولان طرح، کار رسانه‌ای، گزارش به مقام‌های بالادست یا مسوولان قضایی، و... بوده است.
با برگزاری، ابداع، یا مشارکت در برگزاری مناسبت هایی مانند روز زمین، روز جهانی محیط زیست، روز ملی علم کوه، روز ملی دماوند، روز پاک سازی کوهستان، روز جهانی کوهستان، روز هوای پاک، روز درخت کاری، روز حمایت از رودخانه ها در برابر سد سازی،... کوشیده‌ایم آگاهی زیست محیطی را در سطح جامعه افزایش دهیم .
با شرکت در نشست ها و سمینارها و نمایشگاه ها و دوره های آموزشی گوناگونی که سازمان های غیر دولتی دیگر، اداره های محیط زیست و منابع طبیعی و میراث فرهنگی، شهرداری ها، شوراهای شهر و روستا، دانشگاه ها و دیگران برگزار می کنند، تلاش کرده‌ایم در جریان رویدادهای مرتبط با محیط زیست قرار گیریم، دانش زیست محیطی خود را افزایش دهیم، و بر گروه های تصمیم ساز و تصمیم گیر جامعه تاثیر بگذاریم.
کنفرانس‌ها، همایش‌ها، کارگاه‌ها، برنامه‌های کوه‌نوردی، و سفرهایی با مضمون آموزش کلیات محیط زیست برگزار کرده‌ایم.
با دادن مقاله و گزارش و نقد به مطبوعات و خبرگزاری‌ها و تارنماها، اداره‌ی تارنمای دیده‌بان کوهستان (www.mountainwatch.persianblog.ir) که تا به امروز نزدیک به 2400 یادداشت و خبر و مقاله منتشر ساخته است، شرکت در برنامه‌ها و همایش‌های کوه‌نوردی و گردشگری، آموزش چهره به چهره، تهیه و پخش هزاران نسخه بروشور، اجرای برنامه‌های پاک‌سازی کوهستان، و حضور گاه‌به‌گاه در صدا و سیما، کوشیده‌ایم اصول کوه‌نوردی و گردشگری مسوولیت پذیر را بپراکنیم.
دکا، تلاش داشته است مجموعه‌ی کارهای خود را در همکاری با گروه‌ها و باشگاه ها و هیات‌ها و فدراسیون کوه‌نوردی به انجام رساند تا شبکه‌ای شکل گیرد که بازتاب دهنده‌ی وجدان "جامعه‌ی کوه‌نوردی کشور" باشد. در این راستا، شبکه‌ای از دفترهای نمایندگی در چندین شهر کشور شکل داده و همکاری‌های در خور توجهی با فدراسیون کوه‌نوردی و صعودهای ورزشی ج.ا.ا. داشته است.
دکا کوشیده است با برقراری ارتباط با سازمان‌های خارجی و بین المللی زیست‌ محیطی یا فعال در زمینه‌ی مسایل کوهستان، از تجربه‌های جهانی برای حفظ کوهستان‌های کشور بهره گیرد .
با اجرا یا همکاری در اجرای پروژه‌ها و پژوهش‌های زیست‌محیطی و اجتماعی، کوشیده‌ایم گام‌های عملی در نگاهداشت میراث فرهنگی و طبیعی مربوط به جامعه‌های کوه‌نشین و محیط‌های کوهستانی برداریم.
مشارکت موثر در تاسیس "بنیاد محمدی‌فر" (1391) داشته‌ایم که هدف آن معرفی پدیدآورندگان کتاب‌ها و مقاله‌های کوه‌نوردی و محیط زیست کوهستان، و تقدیر از آنان است.
مشارکت در کارهای عمومی خیر هم از کارهایی بوده که در حد توان خود به آن پرداخته‌ایم؛ گردآوری کمک برای زلزله‌زدگان ورزقان، برنامه‌های اهدای خون، جستجو و نجات در کوهستان، مشارکت در پروژه‌ی "شهر ایمن" شهرداری تهران، گردآوری کتاب برای تجهیز چند کتابخانه‌ در مدرسه‌های سیستان و بلوچستان، ....
یک هدف  اجرایی دکا این است که هر کوه نورد، یک محیط بان یا جنگلبان داوطلب باشد.

روابط خارجی انجمن و موضوع حفاظت کوهستان

از پاییز 78 که تلاش برای راه‌اندازی انجمن کوه‌نوردان ایران آغاز شد، موضوع حفاظت محیط‌های کوهستانی یکی از دغدغه‌های ما بود. در ماده‌ی دوم اساسنامه که هدف‌های انجمن را بیان می کند، همان‌گونه که به «معیارهای جهانی» به عنوان شاخص های کوه‌نوردی باارزش و خلاق اشاره کردیم، بر تعهد خود به «حفظ محیط‌های کوهستانی، گونه‌های گیاهی و جانوری و فرهنگ بومی مناطق کوهستانی، و کمک به بهسازی مناطق تخریب شده» هم تاکید کردیم و در این مورد، پیوسته به کنش‌ها و دستاوردهای کوه‌نوردان جهان نظر داشته‌ایم.

در روابط خارجی انجمن، موضوع حفاظت محیط‌های کوهستانی جایگاه برجسته‌ای داشته است. گذشته از ارتباط رایانامه‌ای که با تشکیلات "ماونتین فوروم" داشته‌ایم، در ارتباط با کسانی که «فقط» برای کوه‌نوردی به کوه می‌روند، نیز گفتگوها و اقدام‌های حفاظتی داشته‌ایم. در سال 82 که به آرارات رفته بودیم، با مسوولان فدراسیون کوه‌نوردی ترکیه از ضرورت ثبت آرارات به عنوان پارک ملی گفتیم که این نکته در روزنامه‌های منطقه بازتاب یافت. چند سال پیش، منطقه‌ی آرارات در فهرست پارک‌های ملی ترکیه ثبت شد.

در سال 86، در جریان برگزاری "نخستین اروی سنگ‌نوردی برتر" با همکاری سازمان GHM چون می‌دانستیم که سنگ‌نوردان فرانسوی، معمولا روی دیواره‌ها سوراخ کاری زیادی می‌کنند، تاکید کردیم که در ایران ما با این کار میانه‌ای نداریم و همیشه تبلیغ می‌کنیم که سنگ‌نوردی باید با کم‌ترین دست‌کاری روی سنگ‌ها انجام شود.

در سال 87، در مقدمه‌ی «پروتکل همکاری» که با سازمان فرانسوی GHM امضا کردیم، با اشاره به «نیاز طبیعی انسان به تحرک در زیستبوم‌ها» در واقع تاکیدی داشتیم بر ارتباط ذاتی کوه‌نوردی و حفظ محیط زیست. برنامه‌ی صعود به نانگاپاربات (سال 87)، که با تلاش چند نفر از اعضا و همکاران انجمن اجرا شد، تنها برنامه‌ی ایرانی صعود یک هشت هزار متری بوده که با شعاری زیست محیطی (نجات کارون) اجرا شده است. در جریان برگزاری اردوی بین المللی غارنوردی در ایران (مهر ماه 87) و در پیامی که به شرکت‌کنندگان در اردو دادیم، ضمن اشاره به «نیاز انسان به لمس آب و خاک» که او را وامی دارد به ورزش‌های طبیعی مانند غار پیمایی بپردازد، بر ضرورت «گردشگری مسوولانه» و جلوگیری از تخریب و دست‌کاری وضع طبیعی غارها، و نیاز خودمان به استفاده از تجربه‌های غار پیمایان خارجی در حفاظت غارها تاکید کردیم.

در برنامه‌ی گشایش مسیر روی برودپیک (پاکستان- تابستان 88)، فعالیت ما در جمع آوری و تفکیکِ نه تنها زباله‌های تیم خودمان بلکه مقداری از زباله‌های رها شده در منطقه، توجه مقام‌های محلی را جلب کرد. یادداشتی که در پی تجربه‌های به دست آمده از این برنامه، با عنوان «پاکیزگی کوهستان های بزرگ را پاس بداریم» در فصل نامه‌ی کوه 61 چاپ شد، می‌تواند راهنمای عملی باشد برای همه‌ی کسانی که می‌خواهند با رعایت ضوابط زیست‌محیطی به کوهستان‌های بزرگ بروند.

یکی از هدف‌های اصلی "برنامه‌ی مبادله‌ی کوه نورد" با آمریکن آلپاین کلاب (تابستان های 89 و 90)، استفاده از تجربه های جامعه‌ی کوه‌نوردی آمریکا در تلفیق کوه‌نوردی و موضوع حفاظت کوهستان، و همچنین بازدید از پارک‌های ملی امریکا و انتقال تجربه به ایران بود که این کار تا حدودی به انجام رسید. حضور در کنفرانس Sustainable Summits (با ارایه‌ی مقاله) از 20 تا 24 جولای 2014 که توسط آمریکن آلپاین کلاب در آمریکا برگزار شد، از دیگر همکاری‌های ما با این باشگاه پرسابقه و معتبر بوده است.

تلاش برای برقراری ارتباط با شورای کوه‌نوردی بریتانیا (BMC) نیز با توجه ویژه به این نکته بود که سنت کوه‌نوردی بریتانیا (که در ایران کم‌تر شناخته شده) در برخورد با طبیعت بسیار ملاحظه‌کار تر از شیوه‌های کوه‌نوردی بعضی کشورهای دیگر است که با کوه‌نوردان ایرانی مراوده‌ی بیشتر داشته‌اند. در آبان 89 در جریان جشنواره‌ی جهانی بیستون توانستیم با یکی از کوه‌نوردانی که با BMC همکاری دارد، در خصوص ارتباط با این سازمان گفتگو کنیم. در این جشنواره همچنین موضوع‌هایی مانند «اخلاقیات صعود»، ضرورت حفاظت از طبیعت، و استفاده‌ی حداقلی از ابزارهای سوراخ کننده‌ی سنگ، یکی از سرفصل های گفتگوی ما با فرانسوا برنار مدیر بین الملل برنامه (که خود یکی از فعالان محیط زیستی برجسته است) بود.

از سال 1390، ارتباط و نشست‌های منظمی با کنشگران محیط زیست در عراق و ترکیه داشته‌ایم و با آنان به ویژه در زمینه‌ی مسایل مربوط به سدسازی و تاثیر منفی آن بر زیست‌بوم و مردمان "میان‌رودان" (منطقه‌ی بین‌النهرین) هم‌اندیشی داشته‌ایم.

مشارکت پیوسته در برگزاری مناسبت‌های جهانی مانند روز جهانی آب، روز جهانی محیط زیست، روز جهانی کوهستان، روز پاک‌سازی کوهستان، روز جهانی رودخانه‌ها، روز تالاب‌ها،... و فرستادن گزارش برای سازمان‌هایی مانند UNDP, FAO, UIAA,  Green Peace, Mountain Forum, و دیگر سازمان‌های مرتبط، بخش دیگری از فعالیت‌های دکا بوده است.

تاثیرگذاری بر دیگر سازمان‌ها

گروه دیده‌بان کوهستان، نقش موثری در وارد شدن کوه‌نوردان به عرصه‌ی مطالبه‌های زیست‌محیطی داشته است. با تاکید بر این که هرگونه فعالیت تفرجی در محیط‌های کوهستانی باید با احساس مسوولیت اجتماعی نسبت به طبیعت همراه باشد، و با اشاره‌ی مکرر به این که کوه‌نوردان یک نیروی اجتماعی بزرگ و سازمان‌یافته هستند که می‌توانند یاری‌رسان دستگاه‌های دولتی حافظ محیط زیست و منابع طبیعی باشند، دکا توانسته در شکل‌گیری وجدان محیط زیستی در جامعه‌ی بزرگ کوه‌نوردی اثرگذار باشد. لینک شدن نشانی اینترنتی تارنمای دیده‌بان کوهستان در چند ده تارنمای کوه‌نوردی و محیط زیستی دیگر؛ کمک مستقیم یا غیرمستقیم به شکل‌گیری دفترهای نمایندگی انجمن کوه‌نوردان و دیده‌بان کوهستان در چندین شهر، و همچنین کمک به تدوین برنامه‌ی چشم‌انداز انجمن دوستداران دماوندکوه، انجمن غارنوردان ایران، دیده‌بان کوهستان فارس، و...؛ تدوین برنامه‌های محیط زیستی در همکاری با فدراسیون کوه‌نوردی؛ حضور فعال و تسهیلگرانه در نشست‌های هم‌اندیشی سمن‌های محیط زیستی؛ نگارش "پیمان‌نامه‌ی محیط زیستی کوه‌نوردان" جلب همکاری کوه‌نوردان و طبیعت‌پیمایان و کارشناسان مربوط، برای تدوین "منشور کوه‌نوردی و طبیعت‌گردی" و کمک به شکل‌گیری شبکه‌ی سمن‌های محیط زیستی... چند مورد از اثرگذاری‌های دکا در ارتقای حساسیت محیط زیستی در جامعه بوده است.


ارسال شده در تاریخ: شنبه 23 خرداد 1394 || دیدگاه ()

بازدیدهای امروز :
بازدیدهای دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد كل بازدیدها :
آخرین بازید از وبلاگ :
آخرین بروزرسانی :